Aktualności

Astronomia - czerwiec 2025 (156)

Kiedy fikcja inspiruje naukę

Czerwcowy numer „Astronomii” to ukłon w stronę tych, którzy kochają zarówno naukę, jak i dobrą opowieść. Bo właśnie na styku tych dwóch światów – precyzyjnych równań i nieograniczonej wyobraźni – dzieją się rzeczy najciekawsze.

Zaczynamy od podróży z prędkością większą niż światło. W nauce to nadal „zakazane” – ale fikcja od lat z tym eksperymentuje. Napęd warp ze „Star Treka”, hiperprzestrzeń z „Gwiezdnych wojen”, tunele czasoprzestrzenne – analizujemy, co mówią o tym współczesne teorie i dlaczego warto brać science fiction na serio. To przecież często właśnie ono inspiruje inżynierów, naukowców i marzycieli.

Nieopodal realnych orbit, na pokładzie ISS, swoje miejsce znajdzie polski eksperyment MXene in LEO. Testowane przez AGH innowacyjne nanomateriały mogą zrewolucjonizować elektronikę ubieralną – w kosmosie i na Ziemi. A wszystko to dzięki misji Ax-4 (start planowany na 10 czerwca) i obecności Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, który wnosi do tej historii nie tylko biało-czerwoną flagę, ale i konkretną technologiczną jakość.

W tym numerze wracamy również do fundamentów kultury science fiction. Przypominamy, jak gra DOOM zdefiniowała nowy język cyfrowej grozy w kosmicznej marsjańskiej scenerii. A także przyglądamy się uniwersum Battlestar Galactica – epopei, która od lat 70. przez kolejne dekady powracała w różnych odsłonach, ukazując mroczniejszą, bardziej egzystencjalną stronę ludzkiej podróży przez Wszechświat. To świat, w którym technologia i przetrwanie nieustannie ścierają się z pytaniami o tożsamość, sens i granice człowieczeństwa.

Czerwiec w „Astronomii” to zatem nie tylko aktualności z orbity. To podróż przez czas, technologię i fikcję – wszystkie potrzebne, by zrozumieć, dokąd naprawdę zmierzamy.

Nie zabrakło oczywiście dużej dawki aktualności astronomicznych – od rozbłysków słonecznych i spacerów kosmicznych, po deorbitację radzieckiego lądownika Kosmos 482. Tradycyjnie znajdziesz też mapy nieba, efemerydy planet, kalendarium wydarzeń i propozycje ciekawych obiektów do obserwacji – wszystko, co potrzebne, by nie tylko czytać o kosmosie, ale także go aktywnie doświadczać.