Aktualności
Astronomia - maj 2026 (167)
01-05-2026Wracamy na Księżyc
Są takie chwile, w których astronomia przestaje być tylko nauką o odległych obiektach, a staje się opowieścią o nas samych. O naszej cierpliwości, ambicji, lęku, ciekawości i tej dziwnej potrzebie, żeby wciąż patrzeć dalej, nawet wtedy, gdy na Ziemi mamy wystarczająco wiele spraw do uporządkowania. Głównym tematem tego numeru jest Artemis II, czyli powrót ludzi w okolice Księżyca po ponad półwieczu przerwy. To jeszcze nie jest moment, w którym nowy ślad buta odciska się w księżycowym pyle. To raczej chwila, w której ludzkość ponownie sprawdza drogę. Testuje statek, procedury, łączność, bezpieczeństwo i własną gotowość do tego, by potraktować Księżyc nie jako odległą pamiątkę po epoce Apollo, lecz jako realny cel kolejnego etapu eksploracji. Ale ten numer nie jest tylko o wielkich rakietach i misjach. Jest też o cierpliwym liczeniu fotonów, o mgławicach, galaktykach, kometach i zielonym świetle tlenu w kosmosie. Jest o tym, że za każdym pięknym zdjęciem stoi fizyka, a za każdą liczbą w astronomii stoi ktoś, kto musiał ją zmierzyć, sprawdzić i poprawić. Światowy Dzień Kosmosu potraktowaliśmy więc nie jako okazję do pustego zachwytu, ale jako moment spisu inwentarza: co już wiemy o Wszechświecie, a czego nadal tylko się domyślamy. W środku znajdziecie także teksty bardziej historyczne i bardziej popkulturowe. Dzień Kosmonauty przypomina, że 12 kwietnia to data, która spina dwa wielkie symbole astronautyki: pierwszy lot Gagarina i pierwszy start wahadłowca Columbia. „Projekt Hail Mary” pokazuje natomiast, że dobre science fiction wciąż może szanować naukę, zamiast traktować ją wyłącznie jako dekorację. Zapraszam do lektury. Od prostego pytania: „co dziś widać na niebie?”, przez warsztat obserwatora, aż po najtrudniejsze pytania o miejsce człowieka w kosmosie. I może właśnie w tym tkwi sens patrzenia w górę. Nie chodzi tylko o to, żeby zobaczyć więcej gwiazd. Chodzi o to, żeby za każdym razem trochę lepiej rozumieć, gdzie jesteśmy.
czytaj więcej »
Astronomia - kwiecień 2026 (166)
01-04-2026Gwiezdne wrota
Są pomysły, które nie chcą odejść. Wracają w filmach, książkach, rozmowach przy kawie i w pytaniach, które zadajemy sobie gdzieś między nauką a wyobraźnią. Gwiezdne wrota są jednym z nich. Obietnica natychmiastowej podróży między światami, skrótu przez kosmos, przejścia z jednego punktu rzeczywistości do drugiego – bez pośrednich kroków. Fizyka nie odbiera nam tej wizji. Wręcz przeciwnie – traktuje ją poważnie. Od niemal stu lat ogólna teoria względności dopuszcza istnienie tuneli czasoprzestrzennych. Problem nie polega na tym, że to niemożliwe. Problem polega na tym, jak bardzo jest to skomplikowane. Materia egzotyczna, ograniczenia energii, stabilność geometrii, ochrona chronologii – każdy krok w stronę „bramy” odsłania kolejne warstwy rzeczywistości, które są znacznie bardziej wymagające, niż sugeruje popkultura. I właśnie dlatego warto o tym pisać. Ten numer „Astronomii” jest podróżą na granicy dwóch światów. Z jednej strony – twarda fizyka, która pokazuje, co naprawdę wiemy o czasoprzestrzeni, grawitacji i strukturze Wszechświata. Z drugiej – wyobraźnia, która od dekad inspiruje naukowców i twórców do zadawania pytań wykraczających poza to, co dostępne tu i teraz. Bo historia nauki pokazuje coś bardzo ważnego: wiele rzeczy, które kiedyś wydawały się czystą fantazją, z czasem stawało się rzeczywistością. Nie w takiej formie, jaką sobie wyobrażaliśmy – ale wystarczająco blisko, by zmienić nasze rozumienie świata. Czy zbudujemy kiedyś gwiezdne wrota? Nie wiemy. Ale wiemy coś innego – że pytania, które do nich prowadzą, są jednymi z najciekawszych, jakie możemy dziś zadać. I to właśnie one są prawdziwym początkiem każdej podróży.
czytaj więcej »
Astronomia - marzec 2026 (165)
01-03-2026Wszechświat lustrzany
Oddajemy w Wasze ręce nowy numer „Astronomii” – wydanie pod wieloma względami wyjątkowe. Z radością ogłaszamy zmiany, które mają uczynić nasz miesięcznik jeszcze bardziej nowoczesnym i przystępnym źródłem wiedzy o kosmosie. Ewoluowała szata graficzna magazynu. Zmieniło się również grono autorów – dołącza do nich Anita Przybylska, która w tym numerze przybliża przełomowe odkrycia Teleskopu Webba, a wkrótce poprowadzi również nowy dział. W marcowym wydaniu zabieramy Was w podróż przez najbardziej fascynujące zagadnienia współczesnej nauki. Analizujemy model Wszechświata CPT i stawiamy pytanie, czy czas może płynąć w obie strony. Maciej Draws przypomina o setnej rocznicy lotu pierwszej rakiety na paliwo ciekłe Roberta Goddarda, śledząc ewolucję napędów od 1926 roku aż po współczesne silniki Raptor. W tym numerze znajdziecie również wywiad Macieja z Ewą Borowską z Extremo Technologies o wulkanicznych glonach, które trafiły na ISS i mogą stać się kluczem do kolonizacji Marsa. Anita Przybylska zaprasza do odkrycia galaktyki MoM-z14, istniejącej zaledwie 280 milionów lat po Wielkim Wybuchu – obiektu, który podważa dotychczasowe modele kosmologiczne.
czytaj więcej »
Astronomia - luty 2026 (164)
01-02-2026Architektura nicości
Kiedy spoglądamy w zimowe, rozgwieżdżone niebo, łatwo ulec złudzeniu, że Wszechświat aż kipi od gęstej materii. Prawda jest jednak zupełnie inna. W lutowym numerze „Astronomii” zapraszamy Was do spojrzenia w prawdziwą otchłań – przyglądamy się Wielkiej Pustce w Wolarzu. Ten gigantyczny, sferyczny region o średnicy 330 milionów lat świetlnych to nie tylko puste miejsce na mapie nieba, ale przede wszystkim surowe laboratorium, które pozwala nam zrozumieć, jak ewoluuje kosmiczna materia w warunkach ekstremalnej izolacji.
czytaj więcej »
Astronomia - styczeń 2026 (163)
01-01-2026Kosmiczny pościg
Na co dzień nie czujemy ruchu. Siedzimy, czytamy, patrzymy w ekran albo w nocne niebo i mamy wrażenie stabilności. Tymczasem wszystko, co znamy – Ziemia, Słońce, Droga Mleczna – pędzi. I to szybciej, niż podpowiada nam intuicja. W numerze postanowiliśmy przyjrzeć się temu kosmicznemu pościgowi z bliska: dokąd zmierza nasza Galaktyka, co ją przyciąga, a co – być może – odpycha, i jak bardzo zmienia się nasz „adres we Wszechświecie”.
Tematem przewodnim styczniowej „Astronomii” jest wielkoskalowy ruch materii: Droga Mleczna w nurtach Laniakei i w cieniu Wielkiego Atraktora. To opowieść o Wszechświecie widzianym nie jako statyczna mapa punktów, lecz jako dynamiczna rzeka galaktyk, płynących po niewidzialnych strumieniach grawitacji. To także historia odkrycia, które przewartościowało nasze wyobrażenie o kosmicznym sąsiedztwie i pokazało, że nawet supergromady nie są trwałymi wyspami, lecz chwilowymi strukturami w coraz szybciej rozszerzającej się przestrzeni.
czytaj więcej »
Astronomia - grudzień 2025 (162)
01-12-2025Kosmiczne śledztwo
Grudniowe niebo zawsze skłania do refleksji. Kiedy noce są najdłuższe, a mróz wyostrza widok gwiazd, nasze myśli naturalnie biegną ku jednej z największych zagadek w historii – Gwieździe Betlejemskiej. W tym świątecznym numerze zapraszamy Was na „kosmiczne śledztwo”, w którym otwieramy „Astronomiczne Archiwum X”. Czy to, co prowadziło Mędrców ze Wschodu, było kometą, wybuchem supernowej, czy może rzadką koniunkcją planet? Przeanalizowaliśmy dowody, od fresków Giotta po symulacje NASA, by spróbować odpowiedzieć na pytanie: co naprawdę świeciło nad Betlejem?
Ten numer to jednak nie tylko podróż w przeszłość, ale i śmiałe spojrzenie w przyszłość, w której polska nauka odgrywa fascynującą rolę. Polecamy Waszej uwadze wywiad o projekcie, w którym drożdże wyposażone w gen niesporczaka trafiły na Międzynarodową Stację Kosmiczną. To badania, które mogą być kluczowe dla przetrwania życia poza Ziemią, chroniąc je przed zabójczym promieniowaniem i mikrograwitacją.
czytaj więcej »
Astronomia - listopad 2025 (161)
01-11-2025Listopadowa „Astronomia” prowadzi nas w niezwykłą podróż – od tajemnic kodu DNA po bezkres międzygwiezdnych przestrzeni – stawiając pytanie, czy życie i kosmos mogą być zapisane tym samym językiem natury. Polscy naukowcy badają na orbicie, jak mikrograwitacja wpływa na układ odpornościowy człowieka, a międzygwiezdny przybysz 3I/ATLAS przypomina, że nie jesteśmy samotną wyspą w przestrzeni. Każdy tekst w tym numerze odkrywa inny fragment tej samej układanki – pokazując, że gdy sięgamy wzrokiem w gwiazdy, poznajemy także samych siebie.
czytaj więcej »
Astronomia - październik 2025 (160)
01-10-2025GREAT WAVE
Październikowy numer przynosi szerokie spektrum tematów – od rewolucyjnych odkryć w astrofizyce po fascynujące spotkania z historią rakiet i sztucznej inteligencji w kulturze. Zaczynamy od „Great Wave” – spektakularne odkrycie Europejskiej Agencji Kosmicznej, które ujawnia gigantyczną falę gwiazd rozchodzącą się przez dysk Drogi Mlecznej. Dane z misji Gaia pozwoliły naukowcom dosłownie „zobaczyć”, jak nasza Galaktyka oddycha i faluje. To odkrycie może zmienić sposób, w jaki rozumiemy przeszłość i dynamikę Drogi Mlecznej – i po raz kolejny pokazuje, że nawet nasz kosmiczny dom nie jest w stanie spoczynku.
czytaj więcej »
Astronomia - wrzesień 2025 (159)
01-09-2025Wrzesień przynosi ze sobą wyjątkową dawkę kosmicznych emocji. Najgłośniejszym wydarzeniem ostatnich miesięcy jest bez wątpienia odkrycie w lipcu i szczegółowe badania międzygwiezdnej komety 3I/ATLAS. To trzeci znany obiekt spoza naszego Układu Słonecznego, który stał się źródłem nie tylko fascynujących odkryć naukowych, ale i licznych spekulacji – od hipotez o prastarym relikcie Galaktyki po sugestie o sondzie obcej cywilizacji. W naszym obszernym artykule przybliżamy Wam historię tego niezwykłego wędrowca, wyniki pierwszych obserwacji z Hubble’a i Webba oraz naukowe interpretacje jego składu i trajektorii.
czytaj więcej »
Astronomia - sierpień 2025 (158)
01-08-2025AROMATY WSZECHŚWIATA
W sierpniu zapraszamy Was do podróży… zmysłami. W artykule „Aromaty Wszechświata” spróbujemy odpowiedzieć na intrygujące pytanie: czy kosmos ma zapach? Przeniesiemy się do odległych mgławic, gdzie powstają cząsteczki mogące pachnieć dymem z ogniska, do wnętrza komet niosących aromat migdałów, a nawet na pokład Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, gdzie astronauci opowiadają o zapachu, jaki unosi się na skafandrach po spacerach kosmicznych. Poznacie molekuły odpowiedzialne za te niezwykłe wonie, dowiecie się, jak powstają, i przekonacie się, że węch – choć bezużyteczny w próżni – potrafi być zaskakującym przewodnikiem po Wszechświecie.
czytaj więcej »
Astronomia - lipiec 2025 (157)
01-07-2025Czy kosmos może śpiewać? Dzięki sonifikacji danych wiemy, że tak. Instrumenty sondy Cassini uchwyciły wibracje pierścieni Saturna – i po przekształceniu w dźwięk zabrzmiały jak delikatne dzwonki. Jowisz dudni jak bas, a Ziemia przypomina śpiew ptaków. Coraz częściej dane z kosmosu nie tylko analizujemy – ale i słuchamy, odkrywając Wszechświat na zupełnie nowym poziomie.
czytaj więcej »
Astronomia - czerwiec 2025 (156)
01-06-2025Kiedy fikcja inspiruje naukę
Czerwcowy numer „Astronomii” to ukłon w stronę tych, którzy kochają zarówno naukę, jak i dobrą opowieść. Bo właśnie na styku tych dwóch światów – precyzyjnych równań i nieograniczonej wyobraźni – dzieją się rzeczy najciekawsze.
Zaczynamy od podróży z prędkością większą niż światło. W nauce to nadal „zakazane” – ale fikcja od lat z tym eksperymentuje. Napęd warp ze „Star Treka”, hiperprzestrzeń z „Gwiezdnych wojen”, tunele czasoprzestrzenne – analizujemy, co mówią o tym współczesne teorie i dlaczego warto brać science fiction na serio. To przecież często właśnie ono inspiruje inżynierów, naukowców i marzycieli.
Nieopodal realnych orbit, na pokładzie ISS, swoje miejsce znajdzie polski eksperyment MXene in LEO. Testowane przez AGH innowacyjne nanomateriały mogą zrewolucjonizować elektronikę ubieralną – w kosmosie i na Ziemi. A wszystko to dzięki misji Ax-4 (start planowany na 10 czerwca) i obecności Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, który wnosi do tej historii nie tylko biało-czerwoną flagę, ale i konkretną technologiczną jakość.
W tym numerze wracamy również do fundamentów kultury science fiction. Przypominamy, jak gra DOOM zdefiniowała nowy język cyfrowej grozy w kosmicznej marsjańskiej scenerii. A także przyglądamy się uniwersum Battlestar Galactica – epopei, która od lat 70. przez kolejne dekady powracała w różnych odsłonach, ukazując mroczniejszą, bardziej egzystencjalną stronę ludzkiej podróży przez Wszechświat. To świat, w którym technologia i przetrwanie nieustannie ścierają się z pytaniami o tożsamość, sens i granice człowieczeństwa.
Czerwiec w „Astronomii” to zatem nie tylko aktualności z orbity. To podróż przez czas, technologię i fikcję – wszystkie potrzebne, by zrozumieć, dokąd naprawdę zmierzamy.
Nie zabrakło oczywiście dużej dawki aktualności astronomicznych – od rozbłysków słonecznych i spacerów kosmicznych, po deorbitację radzieckiego lądownika Kosmos 482. Tradycyjnie znajdziesz też mapy nieba, efemerydy planet, kalendarium wydarzeń i propozycje ciekawych obiektów do obserwacji – wszystko, co potrzebne, by nie tylko czytać o kosmosie, ale także go aktywnie doświadczać.
czytaj więcej »
Telefon : 570-807-195
E-mail : redakcja@astronomia.media.pl
You like taking the lead of line?
Being the first to know always feels great... Signing up to our newsletter gives you exclusive access to our Grand Opening!